Dầu hướng dương có tốt không? Sự thật nên biết trước khi dùng

Dầu hướng dương ngày càng xuất hiện phổ biến trong những căn bếp và cả trong các sản phẩm chăm sóc da. Loại dầu này được xem là lựa chọn an toàn thay thế mỡ động vật, gắn với hình ảnh “lành mạnh” và tốt cho sức khỏe. Nhưng liệu nó có thật sự tốt hay chỉ là lựa chọn phổ biến vì dễ dùng và dễ mua? Hãy cùng iCHARM tìm hiểu chi tiết!

Dầu hướng dương là gì?

Dầu hướng dương (sunflower oil) là loại dầu thực vật được chiết xuất từ hạt hoa hướng dương. Hoa hướng dương vốn nổi tiếng với hình ảnh luôn hướng về phía mặt trời. Tượng trưng cho sự sống, năng lượng và tích cực. Không chỉ mang ý nghĩa đẹp, trong hạt hoa hướng dương còn chứa hàm lượng dầu cao, giàu dưỡng chất, rất phù hợp để ép dầu.

Đây là một trong những loại dầu thực vật phổ biến nhất thế giới. Đứng cùng hàng với dầu cọ, dầu đậu nành và dầu hạt cải. Tuy nhiên “độ tốt” của loại dầu này phụ thuộc rất lớn vào cách nó được chiết xuất.

• Ép lạnh: Hạt được ép cơ học ở nhiệt độ thấp. Giúp giữ lại toàn bộ vitamin E và các chất chống oxy hóa tự nhiên, đây là loại dầu cao cấp nhất.
• Tinh luyện: Dầu được chiết xuất bằng dung môi và xử lý ở nhiệt độ cao để loại bỏ mùi và tăng thời gian bảo quản. Loại này phổ biến ở siêu thị nhưng thường mất đi một phần dưỡng chất.

Thành phần dinh dưỡng

Trung bình, một muỗng canh dầu hướng dương (15ml) chứa:

• Năng lượng: Khoảng 120 calo, tương đương với hầu hết các loại dầu thực vật khác.
• Chất béo: Khoảng 14g, trong đó chất béo bão hòa chỉ chiếm khoảng 10%, thấp hơn nhiều so với mỡ động vật. Giúp giảm áp lực lên hệ thống động mạch.
• Vitamin E: Khoảng 5,6mg, đáp ứng tới 37% – 40% nhu cầu hàng ngày (RDI) của một người trưởng thành. Đây là chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của gốc tự do.
• Vitamin K: Dù chỉ chiếm một lượng nhỏ nhưng nó đóng vai trò thiết yếu trong việc góp phần hỗ trợ quá trình đông máu và duy trì sức khỏe xương.

Công dụng của dầu hướng dương

Tốt cho tim mạch

Một trong những lợi ích nổi bật nhất khi sử dụng là hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc thay thế chất béo bão hòa (thường có trong mỡ động vật, bơ động vật) bằng dầu thực vật giàu axit béo không bão hòa như dầu hướng dương có thể giúp cải thiện rõ rệt lượng cholesterol xấu (LDL). Từ đó giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và đột quỵ.

Hỗ trợ chống viêm

Ngoài lợi ích đối với tim mạch, nó còn hỗ trợ giảm phản ứng viêm trong cơ thể. Thành phần vitamin E cùng các hợp chất chống oxy hóa giúp trung hòa các gốc tự do, nguyên nhân thúc đẩy viêm mạn tính. Mặt khác, nó còn giúp giảm tổn thương tế bào do quá trình oxy hóa.

Điều này đặc biệt có lợi cho người lớn tuổi, người có nguy cơ viêm khớp, viêm mạch hoặc các bệnh liên quan đến stress oxy hóa kéo dài. Tuy nhiên, hiệu quả chống viêm chỉ phát huy tốt khi dầu được dùng đúng liều lượng và không bị đun ở nhiệt độ quá cao trong thời gian dài.

Đặc tính nhuận tràng nhẹ nhàng

Dầu này hoạt động như một chất bôi trơn tự nhiên trong đường ruột. Nó giúp làm mềm phân và hỗ trợ quá trình co bóp của đại tràng diễn ra dễ dàng hơn. Từ đó ngăn ngừa và cải thiện tình trạng táo bón kinh niên một cách an toàn mà không cần dùng thuốc.

Hỗ trợ làn da và tóc

Không chỉ phổ biến trong ẩm thực, loại dầu này còn được ứng dụng rộng rãi trong mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân nhờ đặc tính lành tính và giàu dưỡng chất.

Đối với làn da, nó giúp giữ vững hàng rào bảo vệ da, giảm mất nước qua da, hạn chế tình trạng khô ráp. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa trong dầu này còn giúp bảo vệ cấu trúc collagen và elastin. Từ đó giữ cho da có độ đàn hồi, giảm hình thành nếp nhăn sớm.

Đối với mái tóc, nó giúp làm mềm sợi tóc, giảm khô xơ và chẻ ngọn. Hạn chế tình trạng tóc xỉn màu do thiếu dưỡng chất. Giúp tóc trông bóng mượt và dễ vào nếp hơn.

Cách sử dụng dầu hướng dương

Điểm khói và nhiệt độ trong ẩm thực

Mỗi loại dầu có một ngưỡng chịu nhiệt riêng gọi là điểm khói. Nếu vượt quá ngưỡng này, dầu sẽ bị biến chất và sinh ra các độc tố.

Dầu hướng dương tinh luyện: Có điểm khói cao (khoảng 232°C). Loại này cực kỳ thích hợp cho các món chiên, xào, áp chảo hoặc nướng. Nó giúp thực phẩm có độ giòn mà không làm thay đổi hương vị đặc trưng của nguyên liệu.

Dầu hướng dương ép lạnh: Có điểm khói thấp hơn (khoảng 107°C). Loại này tuyệt đối không dùng để chiên rán. Thích hợp dùng để trộn salad, làm nước sốt (như Mayonnaise). Hoặc thêm vào cháo, súp sau khi đã tắt bếp để giữ nguyên hàm lượng vitamin E cực quý giá.

Trong làm đẹp

Dưỡng ẩm toàn thân: Sau khi tắm, khi da còn hơi ẩm, hãy thoa một lớp mỏng dầu hướng dương lên cơ thể. Nó sẽ tạo ra một lớp màng khóa ẩm giúp da mềm mại và giảm tình trạng thô ráp, đặc biệt vào mùa đông.

Tẩy trang nhẹ nhàng: Loại dầu này có khả năng hòa tan các gốc dầu trong mỹ phẩm cực tốt. Bạn chỉ cần cho vài giọt vào bông tẩy trang, lau nhẹ nhàng vùng mắt và môi. Nó không chỉ sạch mà còn không gây kích ứng như các loại nước tẩy trang chứa cồn.

Phục hồi tóc hư tổn: Bạn có thể dùng dầu làm mặt nạ tóc trước khi gội. Thoa dầu từ thân đến ngọn tóc, quấn khăn ủ trong 20 phút rồi gội sạch. Axit gamma alpha-linolenic (GLA) trong dầu sẽ giúp tóc giảm gãy rụng và bóng mượt hơn.

Lưu ý khi sử dụng dầu hướng dương

Liều lượng sử dụng: Dù tốt đến mấy, loại dầu này vẫn là chất béo đậm đặc năng lượng. Theo các chuyên gia dinh dưỡng:

• Người trưởng thành: Tiêu thụ khoảng 2 – 3 muỗng canh dầu thực vật mỗi ngày (bao gồm cả lượng dầu có trong thực phẩm xào nấu).

• Người đang giảm cân: Nên hạn chế ở mức 1 – 2 muỗng canh. Ưu tiên các phương pháp nấu không dầu (nồi chiên không dầu) kết hợp với dùng trực tiếp trong salad.

Bảo quản: Dầu hướng dương rất nhạy cảm với ánh sáng và oxy. Nếu bảo quản sai cách, dầu sẽ bị oxy hóa, tạo ra mùi khó chịu và mất hết tác dụng.

Luôn để chai dầu trong tủ bếp hoặc nơi tối. Tránh ánh nắng và vặn chặt nắp để hạn chế dầu tiếp xúc với không khí. Đặc biệt, không đặt chai dầu cạnh bếp nấu vì nhiệt độ cao từ bếp sẽ làm dầu nhanh hỏng hơn dù bạn chưa mở nắp.

Không tái sử dụng: Loại dầu này sau khi chiên ở nhiệt độ cao đã bị biến đổi cấu trúc hóa học. Việc tái sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần sẽ làm tăng nồng độ chất béo chuyển hóa và các gốc tự do. Dẫn đến tăng nguy cơ ung thư gấp nhiều lần.

Lời kết

Dầu hướng dương không chỉ đơn thuần là một nguyên liệu nấu ăn mà còn mang đến nhiều lợi ích sức khỏe đáng kể. Tuy nhiên, việc sử dụng một cách hợp lý và lựa chọn sản phẩm chất lượng là điều cần thiết. Nếu bạn đang tìm kiếm một loại dầu ăn vừa ngon, vừa tốt cho sức khỏe thì đây chắc chắn là một lựa chọn tuyệt vời.